Zapalenie opłucnej

Zarówno ściany klatki piersiowej, płuca jak i otwory jamy opłucnowej są otoczone cienkimi powłokami opłucnej która dzieli się na opłucną płucna i opłucną ścienną, która z kolei składa się z opłucnej żerowej przeponowej i śródpiersiowej. Przy wydechu płuca rozszerzają się, jednocześnie podnosi się klatka piersiowa, przy wydechu dzieje się odwrotnie. Powierzchnia płuc, pokryta opłucną płucną, ślizga się przy tym na wewnętrznej ścianie jamy opłucnowej, wyścielonej opłucną żebrową spełniającą funkcję ochronną, dzięki czemu nie dochodzi do uszkodzenia płuc. Pomiędzy bardzo cienkimi powłokami opłucnej, w wąskich przestrzeniach jamy opłucnowej, odbywa się cyrkulacja płynu, zawierającego białko. Od 10 do 20 ml tego płynu wystarcza dla całej opłucnej. Zapalenie opłucnej jest najczęściej następstwem przebycia innych chorób. Wyróżnia się dwie formy zapalenia opłucnej – suchą i wysiękową. W suchej postaci zapalenia płucnej dochodzi do zaniku płynu opłucnowego. Schorzenie jest bardzo bolesne, gdyż powłoki opłucnej ocierają się o siebie w trakcie oddychania. Ból pojawia się przy każdym oddechu. Występuje gorączka oraz kaszel. Postać wysiękowa przeciwnie, często nie powoduje dolegliwości. W takim przypadku wprawdzie również następuje zapalenie opłucnej, płyn opłucny jest jednak nadal obecny. Zawiera on dużo białka. Może być z domieszką krwi, jeśli jego zbieranie się powodują zmiany nowotworowe, a jeśli dojdzie do powikłań w postaci ropniaka opłucnej, płyn będzie zawierał ropę. Do zbierania się płynu między częściami opłucnej może także dojść przy niewydolności serca. Zapalenie wysiękowe jest często poprzedzone zapaleniem suchym. Powikłaniem zapalenia wysiękowego może być zwłóknienie opłucnej, niekiedy o dużym zasięgu, inicjujące nawet podobne procesy w płucach.